Open government data

Ολα ξεκίνησαν μέσα Σεπτέμβρη όταν ο Tim Berners-Lee με τον Nigel Shadbolt συνάντησαν τον Gordon Brown στο νούμερο 10 της Downing Street για να του παρουσιάσουν την πρότασή τους για το "άνοιγμα" των δεδομένων της κυβέρνησης.

Βέβαια, η πολιτική δέσμευση προϋπήρχε: ο Brown είχε ήδη δεσμευθεί για την παροχή πρόσβασης στα δεδομένα της κυβέρνησης στο πλαίσιο του Building Britain’s Future, μιμούμενος την αντίστοιχη προσπάθεια του Obama.

Μετά από μερικές μέρες το UK Cabinet Office κάλεσε τους "open data" developers να συμμετέχουν στην προσπάθεια (η συμμετοχή όμως απαιτεί εγγραφή σε ένα google group - κάτι που σχολιάστηκε πολύ αρνητικά!).

Τώρα πιά το θέμα έγινε πρωτοσέλιδο στα media, όπως στο BBC News.

Θέλετε κι εσείς να κάνετε ένα SPARQL query στα δεδομένα της Αγγλίας; Το blog της Talis έχεις όλες τις λεπτομέρειες.

Αντε... και στα δικά μας :-)

Google vs Semantic web

Τι γίνεται όταν ερευνητές της Google δημοσιεύουν άρθρο σε ένα από τα πιο γνωστά περιοδικά τεχνητής νοημοσύνης (το IEEE Intelligent Systems) στο οποίο περιγράφουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για σημασιολογική ανάλυση (την "συμβολική / δομική" - που χρησιμοποιείται από το semantic web - και την "στατιστική") και πρακτικά δείχνουν τη σαφή προτίμησή τους για μία από τις δύο (τη δεύτερη!);

Η απάντηση είναι: χαμός στα blogs που υποστηρίζουν το semantic web :-)

Τι έγινε; Οι Alon Halevy, Peter Norvig και Fernando Pereira, ερευνητές της Google Research, δημοσίευσαν το άρθρο τους "The Unreasonable Effectiveness of Data" στο τελευταίο τεύχος του IEEE Intelligent Systems, αλλά κσι στο blog της Google Research.

Στο άρθρο "μιμούνται" τη λογική (αλλά και τον τίτλο) ενός άρθρου του Eugene Wigner που δημοσιεύθηκε στο Communications in Pure and Applied Mathematics τον Φεβρουάριο του 1960 με τίτλο "The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences".

Σε μεγάλο βαθμό το άρθρο των ερευνητών της Google μπορεί να θεωρηθεί "καταπέλτης" για την προσέγγιση του semantic web.

Και βέβαια, δεν είναι ότι καλύτερο αυτός ο καταπέλτης να προέρχεται από ερευνητές της μεγαλύτερης εταιρίας στο web!

Η συζήτηση μόλις άρχισε (δείτε π.χ. τα postings του Stefano Mazzocchi και του Frank van Harmelen) και αναμένεται συναρπαστική...


Update: Οπως αναμενόταν, τα blogs πήραν φωτιά μετά από τη δημοσίευση του άρθρου. Ξεχωρίζω δύο postings που έχουν ενδιαφέρον:

• του Mike Bergman στο "Massive Muscle on the ABox at Google", όπου πολύ σωστά ξεκαθαρίζει ότι το άρθρο αναφέρεται στα στιγμιότυπα (instances) των δεδομένων και στη δομή του ABox, σε αντίθεση με τις οντολογίες που εφαρμόζονται στο TBox της περιγραφικής λογικής. Και, βέβαια, επισημαίνει ότι είναι λογικό (μόνον) εταιρίες σαν τη Google να έχουν τον όγκο δεδομένων που απαιτείται για την ανάλυση του ABox.
• και το posting του Daniel Tunkelang που μας θυμίζει ότι αυτή η οπτική γωνία που υιοθετούν οι ερευνητές της Google είχε εμφανιστεί και παλιότερα (ίσως σε πιο ακραία μορφή) σε ένα άρθρο του Wired με τον τίτλο “The End of Theory: The Data Deluge Makes the Scientific Method Obsolete“. Το άρθρο αναφερόταν σε μια φράση του Peter Norvig ότι “All models are wrong, and increasingly you can succeed without them” και κατέληγε με την ερώτηση: "It's time to ask: What can science learn from Google?" :-)

Semantic Microsoft

Στο φετεινό Emerging Technology Conference που διοργάνωσε ο O’Reilly η Microsoft έκανε μία ανακοίνωση που μπορεί να αποδειχτεί σημαντική για το semantic web: ένα νέο add-in για το Word 2007 που επιτρέπει στους συγγραφείς να κάνουν "annotate" μια λέξη ή μία φράση με όρους που προέρχονται από εξωτερικές οντολογίες.

Ο τρόπος που γίνεται το annotation σηκώνει πολύ συζήτηση (γίνεται με ένα custom XML schema το οποίο μετά μπορεί να γίνει mapped σε RDF - το add-in είναι διαθέσιμο για download απο το codeplex της Microsoft).

Το θέμα όμως δεν είναι αυτό (έτσι κι αλλιώς υπάρχουν εδώ και χρόνια ontology add-ins για το Word και το Excel).

Το σημαντικό είναι πρώτον ότι η ίδια η Microsoft προχωρά σε μία τέτοια κίνηση και δεύτερον ότι την ανακοινώνει σε ένα συνέδριο με μεγάλο visibility.


ΥΓ. Και επειδή πίσω από κάθε τι πρέπει να βρούμε και το ελληνικό στοιχείο :-) ένας από τους developers του add-in είναι ο Σάββας Παραστατίδης.

Yahoo Semantic Search

Η πρόσφατη ανακοίνωση της Yahoo ότι το Search σύστημα BOSS (Build your Own Search System) θα υποστηρίζει δομημένα δεδομένα σε μορφή RDF μπορεί να αποδειχθεί ένα σημαντικό βήμα προς το όραμα του σημασιολογικού ιστού για το “web of data” .

Το Yahoo! Search BOSS παρέχει πρόσβαση στα δεδομένα που βρίσκει το SearchMonkey, το semantic search της εταιρίας.

Το SearchMonkey είναι το "πνευματικό παιδί" του Peter Mika ενός από τους πλέον αξιόλογους, ταλαντούχους και εξαιρετικά σεμνούς ερευνητές στην περιοχή της τεχνητής νοημοσύνης (ο Peter ήταν πέρσι στη λίστα AI's 10 to Watch του περιοδικού IEEE Intelligent Systems).

Δείτε το post στο Yahoo search blog που περιγράφει πως δουλεύει αυτή η τεχνολογία με ένα παράδειγμα από τη σελίδα του Barack Obama στο LinkedIn.

Social semantic desktop

Εχω ήδη αναφέρει σε παλαιότερο posting τη δουλειά που κάνουμε στο ερευνητικό έργο Νepomuk για την ανάπτυξη του social semantic desktop και αναρωτιόμουν πότε θα τραβήξει την προσοχή των media.

Ε... λοιπόν με το τέλος του 2008 τέλειωσε και το ερευνητικό έργο και τα αποτελέσματά του έχουν ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον των media.

Μερικά παραδείγματα άρθρων για το Νepomuk:

• στο Technology Review του ΜΙΤ παρουσιάζεται με τον εξαιρετικό τίτλο Semantic Sense for the Desktop αλλά και ο ίδιος ο Nova Spivack του Twine αναφέρεται στο Nepomuk και λέει ότι "This might be the semantic desktop that actually survives".
  
• στο Slashdot, όπου έγινε αφορμή για διάφορα σχόλια (από πικρόχολα για το όνομα, του τύπου "NepoMUCK? Anything ending in "MUCK" doesn't sound like a good product. The concept is very interesting but the name isn't the best I've seen" μέχρι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες συζητήσεις για την εξέλιξη του semantic web).
  
• στο Technews της ACM (Association of Computing Machinery)
• αλλα και στο site με τα αποτελέσματα των ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Nepomuk παρουσιάζεται ως βασικός προπομπός του semantic web (Semantic desktop paves the way for the semantic web).

Τα αποτελέσματα του έργου που σχετίζονται με το περιβάλλον KDE είναι στο
http://nepomuk.kde.org/ ενώ το software για Windows, Macintosh και Linux και ένας οδηγός χρήσης είναι διαθέσιμα εδώ.

Τέλος το δικό μας περιβάλλον, το SPONGE (Semantic Personal Ontology-based Gadget, καμμία σχέση με τον Bob the Sponge :-) περιγράφεται εδώ.

Βέβαια, η προσπάθεια δεν τελειώνει με το ερευνητικό έργο!

Οι βασικοί εταίροι του έργου έχουν ήδη προχωρήσει στο επόμενο βήμα: τη δημιουργία του οργανισμού Open Semantic Collaboration Architecture Foundation, που έχει στόχο του την συνεχή εξέλιξη και την διαλειτουργικότητα στα desktops και στα συνεργατικά (collaborative) περιβάλλοντα.

Το 2009 προβλέπεται πολύ ενδιαφέρον για το social semantic desktop!

Mobile Semantic Web

Το Semantic Web στο κινητό μας;

Ισως ακούγεται λίγο τραβηγμένο, αλλά αυτό είναι το όραμα που παρουσίασε στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο για τον σημασιολογικό ιστό ένας από τους "πρωτεργάτες" του, ο Ora Lassila που είναι Research Fellow στο Nokia Research Center.

Στην παρουσίαση του Lassila (Does Your Mobile Device Need to be Socially Aware? A Semantic Web Perspective) παρουσιάζεται ο συνδυασμός του semantic web με social applications - δηλαδή το μέλλον των εφαρμογών της κινητής τηλεφωνίας.

Ποσο μακρινό είναι αυτό το μέλλον;

Οχι και τόσο, εάν πάρουμε υπόψη μας τα ερευνητικά αποτέλεσματα σε έργα όπως το SWAPME της Nokia (SWAPME: Semantic Web Application Platform for Mobile Ecosystems) αλλά και άλλες προσπάθειες όπως του SmartWeb (SmartWeb: Mobile Access to the Semantic Web) και της Docomo (Enabling Personal Mobile Applications through Semantic Web Services)

Μήπως ήρθε η ώρα που το readwriteweb θα προσθέσει και mobile applications στις 10 semantic εφαρμογές που αξίζει να παρακολουθήσουμε;

Semantic advertising

O Amiad Solomon (CEO της εταιρίας Peer39) στο keynote speech που έδωσε χθες στο Web 3.0 Conference στην Καλιφόρνια παρουσίασε τη σχέση του Semantic Web με τη διαφήμιση και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρονται στην εποχή του Web 3.0.

Σύμφωνα με τον Solomon το Semantic Web έχει τις δυνατότητες να ανατρέψει όλα τα μειονεκτήματα των "απαρχαιωμένων" μοντέλων διαφήμισης στο Web (contextual advertising και behavioral targeting) - δείτε και ένα σχετικό video.

Ο χρόνος θα δείξει εάν η προσέγγιση που ευαγγελίζεται ο Solomon είναι μόνο "marketing hype" για την δική του εταιρία ή πραγματικά κάτι καινούργιο για το web marketing.

The Semantic Web Industry

Συνήθως τα reports για κάποιο κλάδο της τεχνολογίας πληροφορικής είναι μάλλον ελλιπείς αναλύσεις με μικρό ποσοστό χρήσιμης πληροφορίας - ειδικότερα όταν αφορούν νέες αναδυόμενες τεχνολογίες όπως ο σημασιολογικός ιστός.

Το πρόσφατο report του David Provost με τίτλο "On The Cusp: A Global Review of the Semantic Web Industry" είναι μία καλοδεχούμενη εξαίρεση σε αυτόν το κανόνα.

Εκτός από τη σε βάθος ανάλυση δίνει εξαιρετικά profiles των κυριότερων "παικτών" της αγοράς - και έκανε πολύ καλή επιλογή στις εταιρίες που αναλύει!

Δείτε το blog του David ή κατεβάστε το report από την σελίδα του.

Καλό διάβασμα...

Large Knowledge Collider

Εχετε σίγουρα διαβάσει για το Large Hadron Collider - LHC, τον Μεγάλο Επιταχυντή Συγκρουόμενων Δεσμών Αδρονίων, που ξεκίνησε στις 10 Σεπτεμβρίου με σκοπό να μελετήσει την κατάσταση της συμπαντικής ύλης μόλις ένα τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Εκρηξη (Big Bang) -περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν- και τη δημιουργία του κόσμου.

Στην περίπτωση του Σημασιολογικού Ιστού ενδιαφέρον έχει ο Μεγάλος Επιταχυντής Γνώσης - Large Knowledge Collider που έχει στόχο να αναπτύξει μία πλατφόρμα για κατανεμημένη συμπερασματολογία (massive distributed incomplete reasoning) χρησιμοποιώντας logic-based Semantic Web reasoning μεθόδους και high-performance cluster computing τεχνικές για να πετύχει Webscale reasoning.

Ενώ οι επιστήμονες του CERN ελπίζουν στην ανακάλυψη πληροφοριών για την «ώρα μηδέν» της δημιουργίας του σύμπαντος - γυρίζοντάς μας "πολλά χρόνια" πίσω, η ομάδα πίσω από το LARKC στοχεύει να υποστηρίξει reasoning at Web scale - ανιχνεύοντας το μέλλον του Web.

Το μέλλον του desktop

Πολύ ενδιαφέρουσα η ανάλυση του Nova Spivack για το μέλλον του desktop, σαν καλοκαιρινό ανάγνωσμα :-)

(όσοι παρακολουθούν αυτό το blog και τις δραστηριότητες της ομάδας μου ίσως αναγνωρίσουν σε κάποιες από τις ιδέες του Spivack τα θέματα με τα οποία ασχολούμαστε στο έργο Nepomuk που είχα αναφέρει παλιότερα).

Semantic documents

Ηρθε και η σειρά της Xerox να "χτυπηθεί" από το semantic Wave. Ένα report της εταιρίας τον Μάϊο 2008 περιγράφει συνοπτικά τις πρόσφατες εξελίξεις στον σημασιολογικό ιστό και αναφέρει τις σχετικές προσπάθειες και τα έργα που υλοποιεί.

Ο στόχος της Xerox να μετασχηματίσει τα έγγραφα σε “meaningful spaces”, ήταν αναμενόμενο να συνδυαστεί με τα τα οφέλη των σημασιολογικών τεχνικών.

Βέβαια, η Xerox με το φημισμένο PARC (Palo Alto Research Centre) δεν ανακάλυψε τώρα το semantic web. Το XIP (Xerox Incremental Parser) και το FactSpotter (ένα semantic search engine) είναι από τις πρώτες προσπάθειες που έκαναν οι ερευνητές του PARC, ενώ ακόμη και το Powerset, που ανέφερα στο προηγούμενο post, είναι spin-off του PARC.

Ενδιαφέρον επίσης έχει η προσπάθεια χρήσης semantic tagging σε μουσεία με το πιλοτικό έργο στο Powerhouse Museum του Sydney.

Άλλη μια μεγάλη εταιρία ενώνει τις δυνάμεις της στην προσπάθεια για το semantic web!

Semantic Search

Πέρασε ένας χρόνος από το 6th International Semantic Web Conference όπου ο Barney Pell, ιδρυτής και Chief Technology Officer της Powerset, σε ένα από τα keynotes μίλησε για την εταιρία του την PowerSet, που χρησιμοποιεί ένα μίγμα επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και symbolic reasoning για να βελτιώσει τα αποτελέσματα του “Google-style” search.

Το πιο "hot" θέμα των τελευταίων ημερών είναι η εξαγορά της Powerset από την Microsoft (δείτε τις ανακοινώσεις της Powerset και της Microsoft - οι φήμες λένε για 100 εκατομμύρια δολλάρια).

Το θέμα είναι όντως "hot" γιατί δείχνει μια τάση της Microsoft να πάρει τον σημασιολογικό ιστό στα σοβαρά και να επενδύσει σε σχετικές τεχνολογίες.

Το post του venturebeat έχει μια πολύ καλή ανάλυση για τις διαφορετικές επιλογές της Google και της Microsoft στο θέμα του search - και δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις προσπάθειες της Yahoo! που είχα αναφέρει παλιότερα εδώ.

Η προσέγγιση της Powerset δεν είναι, βέβαια, η μοναδική: για όσους ενδιαφέρονται η Jana Herwig σε χθεσινό της posting κάνει μια σύντομη επισκόπηση σε περισσότερες από 20 semantic search engines.

Semantic Digg

Το digg το ξέρετε! Είναι από τις πλέον επιτυχημένες περιπτώσεις του web 2.0. Tο πλέον διαδεδομένο σύστημα για voting web content έχει εξαιρετικά facilities για να σχολιάσει κανείς ιστορίες, videos και podcasts, ενώ η χρήση που κάνει των "thumbs up" και "thumbs down" έχει επηρεάσει πολλά reputation συστήματα.

Αυτό που ίσως να μην ξέρατε είναι ότι το Digg γίνεται semantic!

Η επίσημη ανακοίνωση έγινε με ένα πολύ σύντομο (έως τηλεγραφικό) posting του Steve Williams στο blog του Digg: "We’ve added RDFa, making Digg part of the 'semantic web' where Web pages become more sophisticated, beyond simply words and pictures".

Για να ενσωματώσει semantics το Digg χρησιμοποιεί RDFa (Resource Description Framework attributes). Η RDFa είναι ένα σύνολο από επεκτάσεις της XHTML και επιτρέπει annotations των XHTML markup elements ώστε να μπορούν να εξαχθούν RDF triples από την XHTML σελίδα. Πρακτικά, η RDFa είναι ένας εύκολος τρόπος για να χρησιμοποιηθεί η γλώσσα RDF σε εφαρμογές - μετατρέποντάς την σε XML format.

Για το semantic digg δείτε το video του FreeLineReport και την ανάλυση στο BetaNews.

Κινήσεις σαν αυτή είναι πολύ σημαντικές για την ένωση του web 2.0 με το semantic web.

Το μέλλον του Internet

Τους τελευταίους μήνες γίνεται μία παν-ευρωπαϊκή προσπάθεια προσδιορισμού αυτού που έχει πλέον καθιερωθεί ως το Μελλοντικό Διαδίκτυο (Future Internet). Με δεδομένη την επιτυχία (αλλά και τα προβλήματα) του τωρινού Internet, είναι πλέον καιρός να προσδιοριστούν ξανά οι αρχές ανάπτυξης και οι μελλοντικές προκλήσεις του σημαντικότερου μέσου της νέας εποχής.

Ενα σημαντικό γεγονός σ' αυτήν την προσπάθεια είναι το συνέδριο με τίτλο "The Future Of The Internet" που έγινε στο Bled της Σλοβενίας (31 Μαρτίου-2 Απριλίου 2008) και που οδήγησε στο Bled declaration, ένα σύντομο κείμενο αρχών για συντονισμένη έρευνα σε μία σειρά απο θέματα (όπως η ανάπτυξη υπηρεσιών, η ασφάλεια, οι τεχνολογίες δικτύων και περιεχομένου, κλπ) που θα οδηγήσουν στην πλήρη ανάπτυξη του Future Internet στην Ευρώπη.

Σαν ένα πρώτο βήμα υλοποίησης του Bled declaration, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστησε ήδη το European Future Internet Portal, που λειτουργεί σαν κεντρικό forum για τις σχετικές δραστηριότητες και τις συζητήσεις για νέα ερευνητικά θέματα.

Τα θέματα που συζητούνται είναι πολλά και οι ενδιαφέρουσες προοπτικές για έρευνα απεριόριστες. Επιφυλλάσομαι για πιο αναλυτική παρουσίαση κάποιων θεμάτων που απασχολούν ιδιαίτερα αυτό το blog στο μέλλον.

Μέχρι τότε παραθέτω απλώς ορισμένες από τις επικείμενες εκδηλώσεις και συνέδρια στα θέματα του Future Internet, για να πάρετε μια γεύση της πληθώρας των θεματικών περιοχών που επηρεάζονται και επηρεάζουν την εξέλιξη του μελλοντικού διαδικτύου:

• τον Ιούνη στις Βρυξέλλες θα γίνει το πρώτο Japan EU Symposium on the "New Generation Network" and the "Future Internet" (Ο όρος "New Generation Network" είναι το όνομα που έχουν δώσει οι Γιαπωνέζοι σε αυτό που οι Ευρωπαίοι αποκαλούν "Future Internet" - μη μπορώντας να διαλέξουν, κράτησαν και τα δύο στον τίτλο του συνεδρίου!)
• Το Σεπτέμβρη θα γίνει στη Βιέννη το Future Internet Symposium με έμφαση στις τεχνολογίες που "οδηγούν" την ανάπτυξη του Web 3.0: τα semantics και τις υπηρεσίες.
• τον Νοέμβρη στη Λυόν θα γίνει το ICT 2008 (το καθιερωμένο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έρευνα στην πληροφορική) που φέτος έχει σαν θέμα τα τρία Is για το Internet (invention-innovation-impact).
• τέλος, τον Δεκέμβρη στη Μαδρίτη θα γίνει το ServiceWave2008 που οργανώνεται από το Networked European Software and Services Initiative με σκοπό να αποτελέσει το κύριο Ευρωπαϊκό γεγονός για την έρευνα σε software services.

Update: Ακόμη ένα συνέδριο: η Ευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα NEM (Networked and Electronic Media) ανακοίνωσε την διοργάνωση του 2008 NEM Summit με θέμα "Towards Future Media Internet" τον Οκτώβριο στη Γαλλία.

Semantic nodalities

Η Talis, μία από τις πλέον καινοτόμες εταιρίες στο χώρο του semantic web, ανακοίνωσε την έναρξη ενός νέου (business και ενημερωτικού - όχι επιστημονικού) περιοδικού με το τίτλο Nodalities magazine.

Το περιοδικό είναι διαθέσιμο τόσο in print όσο και online. Ο στόχος του είναι να γεφυρωθεί το “divide between those building the Semantic Web and those interested in applying it to their business requirements.” Το τεύχος Απριλίου σε μορφή pdf είναι διαθέσιμο εδώ.

Αν και θα περίμενα το περιοδικό να προωθεί κυρίως τις δρασηριότητες και τα προϊόντα της Talis, στην πραγματικότητα είναι αρκετά ενδιαφέρον και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη πηγή πληροφόρησης για το semantic web.

Παραδείγματος χάριν, το τρέχον τεύχος έχει ενδιαφέροντα άρθρα για τη σημασία των Linked Data, ένα άρθρο του Mills Davis για τις διαφορές του Web 3.0 από τις προηγούμενες φάσεις του Web, τη συνέντευξη του Sir Tim Berners-Lee (που είχα αναφέρει σε προηγούμενο post μου), κλπ.

Καλό διάβασμα!

ΥΓ. Ενα ενδιαφέρον posting σε blog για το semantic web και το web 3.0 είναι και αυτό.

Semantic παρεξηγήσεις

Τελικά τι είναι χειρότερο; Η διάδοση λανθασμένων ειδήσεων από τα blogs ή από τα παραδοσιακά (υποτίθεται "κύρους") μέσα επικοινωνίας;

Από τα τελευταία "την πάτησε" μέχρι και ο Tim Berners-Lee!

O TBL έδωσε στις 12 Μαρτίου μία συνέντευξη στους Times. Ελα όμως που οι Times αποφάσισαν να βάλουν για τίτλο στο άρθρο της συνέντευξης τη φράση "Google could be superseded, says web inventor" - μια φράση που ο TBL δεν είπε ποτέ!

Το web 2.0 όμως δούλεψε καλά :-) κι έτσι σε λίγο πολλά blogs αναμετάδιδαν την είδηση - φουσκώνοντάς την παραπάνω (π.χ. "Berners-Lee calls time on Google: Next-generation web apps could blow away search giant")

Με αποτέλεσμα να αναγκαστεί ο TBL να πει ξεκάθαρα στο blog του ότι :"The "Google will be superseded" headline is an unfortunate misunderstanding. I didn't say it.", και - βέβαια, να πετάξει και τη σπόντα του: "As the name of The Times was once associated with a creditable and independent newspaper :-), the headline was picked up and elaborated on by various well-meaning bloggers".

Επι της ουσίας, η συνέντευξη στους Times δεν έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Περισσότερο ενδιαφέροντα είναι όσα γράφει στο blog του - ειδικά για την αρχιτεκτονική "double bus", στην οποία ξεχωρίζει τα raw data από τα mashed up data, έτσι ώστε οι πάροχοι ανεπεξέργαστου περιεχομένου να δημιουργούν τα πρώτα, ενώ (με χρήση οντολογιών και της γλώσσας RDF) τα sites που παρέχουν επεξεργασμένη πληροφορία να μπορούν να κάνουν mash up από διαφορετικές πηγές.

Λέει μάλιστα ότι μπορεί να μιλήσει για το θέμα αυτό στο συνέδριο WWW τον Απρίλη στο Πεκίνο.

Μία πολύ καλή πρόσφατη συνέντευξη του TBL για το semantic web είναι αυτή που έδωσε στον Paul Miller της Talis - μπορείτε να την ακούσετε ή να τη διαβάσετε.

Semantic Yahoo!

Επιτέλους! Μία μεγάλη εταιρία υιοθετεί ξεκάθαρα και σθεναρά τον σημασιολογικό ιστό στα προϊόντα της.

Η ανακοίνωση της Yahoo! ότι στο "open search οικοσύστημά" της θα υποστηρίζει search σε indexed μετα-δεδομένα (π.χ. από microformats, hCard, hCalendar, hReview, hAtom, XFN, αλλά και δομημένα λεξιλόγια και ταξινομίες όπως το Dublin Core, το FOAF, κλπ) έκανε αίσθηση σε όλα τα sites που ασχολούνται με τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Η κίνηση αυτή της Yahoo! έρχεται σαν συνέχεια μίας προηγούμενης πριν από 2 εβδομάδες, στην οποία ανακοίνωσε την "ανοικτή προσέγγιση" που ασπάζεται για το search.

Είναι σίγουρο ότι αυτό δεν είναι παρα μόνο η αρχή μιας ενδιαφέρουσας ιστορίας!

Δείτε π.χ. το post του readwriteweb που μας προϊδεάζει ότι η Google δεν θα αργήσει να ακολουθήσει.

Βέβαια, υπάρχουν και αυτοί που βλέπουν απλώς anti-Microsoft επιχειρηματικές κινήσεις πίσω από τα "ανοίγματα" της Yahoo! ώστε οι επιπτώσεις από την πιθανή εξαγορά από τη Microsoft να είναι οι μικρότερες δυνατές

Το καλό είναι ότι the ball started rolling...

Στο δρόμο για το semantic web...

Καιρός να γυρίσουμε σ' ένα από τα συνηθισμένα θέματα αυτού το blog: τον σημασιολογικό ιστό.

Τα καλά νέα αυτήν τη φορά έρχονται από την Reuters (ναι, τη γνωστή εταιρία παροχής πληροφοριών). Η Reuters εξαγόρασε πέρσι τον Απρίλη την ClearForest, μια από τις πλέον γνωστές εταιρίες στον κλάδο των text analytics.

Ποιά είναι τα "καλά νέα";

Η Reuters ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα την λειτουργία ενός ανοικτού Application Programming Interface (API) για το Calais, το web service της ClearForest, που παρέχει ελεύθερη πρόσβαση για τη δημιουργία semantic tagging σε διαφορετικές εφαρμογές και περιεχόμενο. Το API είναι διαθέσιμο από το OpenCalais.com.

To web service αυτό αναγνωρίζει οντότητες, γεγονότα και συσχετίσεις στο κείμενο και επιστρέφει τα αποτελέσματα σε μορφή RDF. Χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως natural language processing και machine learning, το Calais αναγνωρίζει τις οντότητες ενός εγγράφου (ονόματα ανθρώπων, τοποθεσίες, οργανισμούς, κλπ) , τις κατηγοριοποιεί και τις συνδέει με συσχετίσεις (π.χ. person ‘x’ works for company ‘y’), και γεγονότα (π.χ. person ‘z’ was appointed chairman of company ‘y’ on date ‘x’).

Το Calais web service επιτρέπει σε παροχείς περιεχομένου (publishers, bloggers αλλά και σε απλά sites) να δημιουργήσουν μετα-δεδομένα (tags) στο περιεχόμενό τους με αυτόματο τρόπο κι έτσι να αυξήσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα του search. Από την άλλη μεριά, το Calais web service επιτρέπει σε καταναλωτές περιεχομένου (π.χ. search engines, news portals, bookmarking services και RSS readers) να κάνουν submit περιεχόμενο που γίνεται - πάλι αυτόματα - tagged!

Η Reuters έχει προβλέψει ώστε το αποτέλεσμα του Calais να είναι ανοικτό και να διαβάζεται απευθείας από εφαρμογές του semantic web όπως τα Powerset, Freebase, Twine, Hakia, Wikia, Blue Organizer κλπ.

Μπορεί τα μετα-δεδομένα που υποστηρίζει το Calais να μην είναι πάρα πολλά (εμπλουτίζονται βέβαια συνεχώς) και η εξαγωγή περιεχομένου να απέχει πολύ από την πλήρη κατανόηση γλώσσας, δεν παύει όμως να είναι μία state of the art προσέγγιση για domain-independent information extraction, και άρα ένα σημαντικό βήμα στο δρόμο για το semantic web...


Update: Η κίνηση της Reuters προς το semantic web τράβηξε το ενδιαφέρον και του Tim O'Reily σε μία εξαιρερικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον Devin Wenig (που τώρα είναι Chief Operating Officer της Reuters και προορίζεται για Chief Executive Officer, όταν ολοκληρωθεί η συγχώνευση της Reuters με την Thomson). Εκτός από το posting στο blog του O'Reily, αξίζει κανείς να διαβάσει τις ερωτήσεις που έγιναν - σε μερικές από τις οποίες απάντησε ο ίδιος ο Wenig.

Μία καινούργια "φούσκα";

Οσοι παρακαλουθούν αυτό το blog ξέρουν ότι είμαι από τους ενθουσιώδεις υπερασπιστές της τάσης για την ανάπτυξη ενός σημασιολογικού ιστού (τα πιο σχετικά posts είναι εδώ). Οι τεχνολογίες και οι εφαρμογές του semantic web αποτελούν το σημαντικότερο μέρος της έρευνας που κάνουμε στο εργαστήριο μου στο Ε.Μ.Π., αλλά και της εκπαιδευτικής προσπάθειάς μας.

Παρ'όλα αυτά δεν μπορώ παρά να είμαι μάλλον συγκρατημένος με τα πρόσφατα νέα για τον χορό εκατομμυρίων ευρώ και δολλαρίων που δίνονται σε νέες start-up ή σε υπάρχουσες εταιρίες για την ανάπτυξη και εξέλιξη εφαρμογών semantic web.

Μερικά παραδείγματα:

• Η εταιρία semantic analysis Inform.com ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε χρηματοδότηση 15 εκατομμύρια δολλάρια από την Spark Capital. Η Inform αναλύει το περιεχόμενο των online publishers και ενσωματώνει links τόσο από τα αρχεία των ίδιων των publishers όσο και από σχετικά sites ή το ευρύτερο web. Σύμφωνα με την εταιρία, έχει ήδη διασφαλίσει περισσότερους από 100 πελάτες, μεταξύ των οποίων το CNN.com, η WashingtonPostκαι ο Economist.
• Μια γνωστή εταιρία στο χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, η Franz, διεκδικεί σημαντικά ποσά χρηματοδότησης για ένα προϊόν της το AllegroGraph. Το AllegroGraph είναι ένα (από τα πολλά) “triple stores” — μία βάση δεδομένων για RDF triples με υποστήριξη για reasoning σε SPARQL, RDFS++, και Prolog.
• H Metaweb πήρε το εντυπωσιακό ποσό των 42 εκατομμυρίων δολλαρίων για την ανάπτυξη της Freebase, μιάς open source semantic database.
• Η Ισραηλινή start-up SemantiNet χρηματοδοτήθηκε με ένα αρχικό ποσό 1.7 εκατομμυρίων δολλαρίων από την Giza Venture Capital.

Ισως το παρελθόν του dot com bubble με κάνει σκεπτικό, ίσως έχω περισσότερη ακαδημαϊκή και λιγότερο επιχειρηματική φιλοσοφία... αλλά δεν μπορώ παρά να είμαι συγκρατημένος με αυτά τα νέα.

Βέβαια, υπάρχει και η αισιόδοξη πλευρά: ότι το semantic web προχωρά ασταμάτητα με νέες ιδέες και εφαρμογές.

Ισως η καλλίτερη αποτύπωση αυτής της αισιόδοξης οπτικής δίνεται στο readwriteweb, που τονίζει ότι "those who would contend that semantic web technology has not arrived can stick that in their pipes and smoke it."

To κοινωνικό desktop και η Google

Σε ένα παλαιότερο posting είχα αναφερθεί στην έρευνα που κάνουμε στο έργο Νepomuk για την ανάπτυξη του social semantic desktop. Ελεγα μάλιστα ότι ίσως κάποια στιγμή το Nepomuk θα τραβήζει το ενδιαφέρον των media ως η ευρωπαϊκή open source απάντηση στο Twine.

Δεν ξέρω εάν έφτασε αυτή η στιγμή, αλλά σίγουρα έγιναν τα πρώτα βήματα. Το internetnews.com είχε το καλοκαίρι άρθρο με τίτλο Open Source Semantic Desktop Is Coming, ενώ πριν από ένα μήνα ενδιαφέρθηκε και η Google!

O Andreas Dengel (που είναι επιστημονικός διευθυντής του γερμανικού ινστιτούτου για την τεχνητή νοημοσύνη DFKI) παρουσίασε το Nepomuk στη Google - το video της παρουσίασης είναι στο youtube.

To semantic desktop που φτιάχνεται στο Nepomuk λειτουργεί σαν την προσωπική μνήμη του χρήστη, βοηθώντας τον να έχει μοιραστεί όλες τις ψηφιακές πληροφορίες που διαχειρίζεται (έγγραφα, emails, φωτογραφίες, video, κλπ) χρησιμοποιώντας το μοντέλο προσωπικής πληροφορίας Personal Information Model (PIMO). Αυτό το μοντέλο χρησιμοποιεί τεχνολογίες semantic web για να συσχετίσει τις αλλιλεπιδράσεις του χρήστη και να εξερευνήσει τη συμπεριφορά του, ώστε να παρέχει proactive και adaptive υποστήριξη με εργαλεία όπως το Mozilla, το Thunderbird και το MS-Outlook.

Δεν ήμουν παρών για να ξέρω τι εντύπωση έκανε η παρουσίαση του Dengel στα στελέχη της Google, αλλά είμαι σίγουρος ότι η "όσμωση" του Web με το Desktop είναι μια από τις σημαντικότερες σύγχρονες τάσεις στο χώρο του web.

Οι τελευταίες κινήσεις των μεγάλων εταιριών πληροφορικής επιβεβαιώνουν αυτή την τάση:

• η Αdobe εξαγοράζει την Virtual Ubiquity,
• η Microsoft προωθεί το office live workspace,
• η Google έστησε το google gears,
• ενώ στο χώρο του open source, τα Μozilla Labs προωθούν το Prism.

(Δείτε και το σχετικό άθρο του Πανεπιστημίου Wharton)

Στον ερευνητικό-ακαδημαϊκό χώρο, δύο είναι οι πλέον σημαντικές πρσπάθειες:

• το IRIS Semantic Desktop της SRI, που είναι απο πέρσι διαθέσιμο με LGPL license,
• και, βέβαια, το δικό μας Nepomuk, καθώς και η version του για το KDE.

Το μέλλον σίγουρα θα είναι ενδιαφέρον!

Ο TBL και το semantic web

Ο κύριος δίπλα είναι (όπως λέει και η Guardian) the greatest living Englishman - εκτός από εφευρέτης του world wide web και του Semantic Web. Ο πλέον κατάλληλος, λοιπόν, για να μιλήσει για το μέλλον του Web.

Που δεν μπορεί παρά να είναι συνδεδεμένο με την πρόοδο στον σημασιολογικό ιστό (δείτε και μερικές πρόσφατες εφαρμογές).

Πως δουλεύει το Semantic Web; Mια πολύ καλή εισαγωγική παρουσίαση είναι εδώ.

Οι πιο "προχωρημένοι" που ενδιαφέρονται για την επιστημονική πλευρά μπορούν πλέον να δουν στο Videolectures.net τις ομιλίες του 6th International Semantic Web Conference που έγινε το Νοέμβρη στη Νότια Κορέα.

Και όσοι αναπτύσσουν η/και χρησιμοποιούν εργαλεία semantic web, μπορούν πλέον να διαλέξουν από τη λίστα των Sweet Tools του Mike Bergman που έφτασε πλέον τα 650 εργαλεία!

[Ασχετο, αλλά χρήσιμο για εμάς τους ταξιδιώτες: οι αεροπορικές εταιρίες αρχίζουν - επιτέλους - να παρέχουν internet services!]

Ποιός φοβάται το Giant Global Graph;

"Giant Global Graph"; Ακούγεται σαν κάτι πολύ κακό, έτσι δεν είναι;

Την περασμένη Τετάρτη ο Tim Berners-Lee έγραψε καινούργιο posting στο blog του (μετά απο ένα χρόνο περίπου) και (βέβαια) έγινε χαμός!

Η (νέα;) έννοια που περιγράφει ο Tim Berners-Lee είναι το Giant Global Graph.

Το GGG μπορεί να εκφράσει σχέσεις (όπως σε ένα social network) με τρόπο τέτοιο που θυμίζει έντονα το semantic web. Μάλιστα ο ίδιος ο Tim Berners-Lee στο post γράφει ξεκάθαρα: "I called this graph the Semantic Web, but maybe it should have been Giant Global Graph!"

Μετά τη δημοσίευση του blog posting, εμφανίστηκαν δεκάδες άρθρα που ανέλυαν το GGG.

O Guardian, το Read/Write Web, το ZD Net, ο Nova Spivack, και άλλοι δημοσίευσαν στα blog τους αναλύσεις για το GGG. Μέχρι που ο Nick Carr στο blog του αναρωτήθηκε: "Is the social graph Web 3.0?". Και βέβαια, το σχετικό άρθρο στη Wikipedia είναι ήδη έτοιμο.

Δεν ξέρω πόσο διαφορετικό θα είναι το GGG από το semantic web που ξέρουμε, αλλά σίγουρα θα ήθελα να δω το "άνοιγμα" των κοινωνικών δικτύων όπως το προδιέγραψε το Wired.

H Jennnifer Lopez και το semantic search

Εχω αναφερθεί σε προηγούμενα posts στα αναμενόμενα οφέλη της τεχνολογίας του semantic web. Καιρός ήταν, όμως, να δούμε και κάποιες εφαρμογές που να φεύγουν απο το ακαδημαϊκό, πιλοτικό περιβάλλον και να δημιουργούν επιπτώσεις στο σύνολο του web.

Ενα πολύ καλό παράδειγμα είναι ο μηχανισμός semantic search που έχει αναπτυχθεί από την εταιρία TrueKnowledge.

H True Knowledge έχει αναπτύξει ένα search engine που χρησιμοποιεί έναν επεξεργαστή φυσικής γλώσσας (natural language processor) που μπορεί να μετατρέπει την ερώτηση του χρήστη σε query κατανοητό από την μηχανή και επεξεργάσιμο από την βάση γνώσης (knowledge base) του συστήματος. Μετά απο διαδικασίες χρήσης κανόνων και εξαγωγής συμπερασμάτων (inferencing) δημιουργείται το αποτέλεσμα της αναζήτησης.

Ενα επιπλέον ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η βάση γνώσης μπορεί να ενημερώνεται όχι μόνο αυτόματα από το web, αλλά και από τους ίδιους τους χρήστες με μια Web 2.0 λογική.

Το σύστημα της TrueKnowledge άνοιξε σε beta testing και θα είναι σύντομα διαθέσιμο. Δείτε το video που έφτιαξαν για μερικά παραδείγματα χρήσης της τεχνολογίας.

Επιτέλους: semantic web applications for the masses!

Ποιό από όλα τα Web;

World Wide Web, Web 2.0, Social web, Semantic Web...

Μήπως είναι πλέον πολλοί (και χαλαρά ορισμένοι) οι όροι που χρησιμοποιούμε;

Ή μήπως δεν έχουν μεγάλη σημασία οι ακριβείς ορισμοί, αλλά μετράει περισσότερο η προώθηση νέων ιδεών και η γρήγορη υιοθέτησή τους;

Σε κάθε περίπτωση, νέες μελέτες και άρθρα για την εξέλιξη του Web βγαίνουν συνέχεια και παρότι μερικές φορές μπορεί να συνεισφέρουν στο hype που δημιουργείται, μερικές άλλες προτείνουν νέες ταξινομήσεις και προσεγγίσεις που έχουν αρκετό ενδιαφέρον.

Δύο τέτοιες περιπτώσεις είναι:

• η πρόσφατη μελέτη του Mills Davis του Project10X που ανακοίνωσe τη μελέτη με τίτλο “Semantic Wave 2008: Industry Roadmap to Web 3.0”
  
• την εξαιρετική δουλειά που κάνει σαν industry analyst ο Mills είχα την τύχη να τη δω από κοντά πέρσι το Μάρτιο στο Stanford όταν οργανώσαμε ένα συμπόσιο του Association for the Advancement of Artificial Intelligence με θέμα "The Semantic Web meets eGovernment" και ήταν ένας από τους προσκεκλημένους ομιλητές (όλες οι παρουσιάσεις εκείνου του συμπόσιου είναι online στο site μας).
• το άρθρο για το Enterprise 2.0 του Andrew McAfee που είναι καθηγητής στο Harvard Business School. Το άρθρο του δημοσιεύτηκε στο MIT Sloan Management Review, αλλά εδώ και 10 μέρες (και για λίγο καιρό ακόμη) είναι διαθέσιμο δωρεάν για download εδώ.
  

Όσοι πιστοί προσέλθετε!

Για το Web 3.0 (ξανά!)

Θα πρέπει να πέρασαν ωραία την περασμένη εβδομάδα όσοι παρακολούθησαν ζωντανά το Web 2.0 summit στο San Francisco. Ευτυχώς πολλές παρουσιάσεις, σχόλια και συζητήσεις είναι πλέον online και για μας τους "μακρινούς συγγενείς".

Ενα από τα θέματα που συζητήθηκαν στο summit - και είναι από τα αγαπημένα αυτού του blog :-) , είναι η εξέλιξη του Web και ο ρόλος των σημασιολογικών τεχνολογιών. Μάλιστα υπήρχε ειδικό panel με θέμα Semantic Edge με πρόεδρο τον Tim O' Reily.

Παρουσιάστηκαν τρεις πλατφόρμες (Freebase, Powerset και Twine), αλλά εάν κρίνουμε από τον χαμό που έγινε μετά στα blogs, το Twine ήταν αυτό που έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση. Το Twine είναι μία semantic web πλατφόρμα για διαχείριση προσωπικής και ομαδικής πληροφορίας.

Σε ένα post στο blog του ο Tim O' Reily κάνει εκτενή αναφορά στο γιατί το Twine είναι ένας αξιόλογος εκπρόσωπος μίας νέας γενιάς συστημάτων συλλογικής νοημοσύνης που εκμεταλλεύονται μετα-δεδομένα και tags για να παρέχουν πλούσια νέα πληροφόρηση.

Τι κάνει το Twine; Το Twine "τρέχει" αλγόριθμους επεξεργασίας φυσικής γλώσσας (Natural Language Processing) για να αναγνωρίσει οντότητες (ανθρώπους, τοποθεσίες, οργανισμούς, κλπ), οι οποίες γίνονται semantic tags που με τη σειρά τους συνδέονται με άλλα καθώς και με οντολογίες. Οι χρήστες του Twine μπορούν να συμμετέχουν στο tagging - χωρίς αυτό να είναι υποχρεωτικό, το 80% των tags βρίσκεται αυτόματα από το σύστημα. Μετά, το Twine κατηγοριοποιεί αυτόματα το περιεχόμενο με βάση τη wikipedιa (χρησιμοποιώντας αλγόριθμους μηχανικής μάθησης) . Τέλος, το Twine "μαθαίνει" από μόνο του, καθώς δημιουργούνται νέες έννοιες και tags και ανακαλύπτει με αυτόματο τρόπο συσχετίσεις μεταξύ των εννοιών.

Εντάξει, ο O' Reily μπορεί να είναι αρκετά προσεκτικός και να μην αναφέρει το Web 3.0, αλλά:

• ο John Markoff των New York Times (που τον είχα αναφέρει ξανά σε προηγούμενο post μου) δεν δίστασε την ίδια μέρα (!) που έγινε το panel στο Web 2.0 summit, να δηλώσει απερίφραστα ότι αυτό που εννοούσε σαν Web 3.0 ήταν το semantic web (What I Meant to Say Was Semantic Web)!
• o Jonathan Richards των Times, είναι επίσης ξεκάθαρος στο ότι το semantic web στοχεύει στο web 3.0 και πέρα από αυτό (Web 3.0 and beyond: the next 20 years of the internet)

Και τέλος, ας ευλογήσουμε λίγο και τα γένια μας: οι περισσότερες ιδέεες που υλοποίησε ο
Nova Spivack στο Twine προέρχονται από ερευνητικές δουλειές του SRI International για την ανάπτυξη ενός social semantic desktop.

Η Ευρωπαϊκή (και μάλιστα open source) απάντηση - που πρόσφατα συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των media - είναι το Nepomuk στο οποίο συμμετέχει και η ομάδα μου στο ΕΜΠ!

Αντε και στο δικό μας Twine :-)

Ο Θησέας και το μέλλον του Web

Ενα από τα σημαντικότερα γεγονότα της περσινής χρονιάς για το Internet search ήταν η ανακοίνωση για τη γαλλο-γερμανική συνεργασία με κωδικό Quaero. Το Quaero (που ανακοινώθηκε από το δίδυμο Jacques Chirac και Gerhard Schröder!) είχε λίαν φιλόδοξο στόχο: να αποτελέσει την ευρωπαϊκή απάντηση στο google, ή όπως εύστοχα είπε ο Economist, να γίνει το EuroGoogle!

Βέβαια, η ευρωπαϊκή προσέγγιση ήταν "λίγο" διαφορετική από την αντίστοιχη υπεραντλαντική: μαζεύω τις μεγαλύτερες εταιρίες πληροφορικής της χώρας, τους δίνω μπόλικη κρατική χρηματοδότηση (90 εκατ. ευρώ παρακαλώ), φτιάχνω ένα σφιχτό χρονοδιάγραμμα και περιμένω αποτελέσματα...

Ακούγεται εγχείρημα καταδικασμένο από γεννησιμιού του; Οι εξέλιξεις δείχνουν πως ναι!

Η γαλλο-γερμανική συμφωνία δεν προχώρησε, με αποτελέσμα να έχουμε πλέον 2 projects: το Quaero το συνεχίζουν μόνοι τους οι Γάλλοι, ενώ οι Γερμανοί έφτιαξαν το Theseus με αρκετά διαφορετικούς στόχους.

Τι εστί "Θησέας" για τους Γερμανούς; Ενα ερευνητικό πρόγραμμα που εστιάζεται κυρίως σε μεγάλου μεγέθους εφαρμογές του σημασιολογικού ιστού (Semantic Web).

Ο γερμανικός Θησέας έχει στόχο να αναπτύξει "μια νέα υποδομή στο Internet για την αναδυόμενη κοινωνία της γνώσης". Στη λίστα των partners του έργου βρίσκει κανείς πολλά και μεγάλα ονόματα: SAP, Siemens, Fraunhofer, DFKI, FZI, τα πανεπιστήμια του Μονάχου, της Καρλσρούης, κλπ. O Θησέας χρηματοδοτείται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας και Τεχνολογίας (κάτι σαν τη δική μας ΓΓΕΤ!) και έχει σαν μόττο του μια φράση που είναι πολύ ελκυστική γι' αυτό το blog: "Web 3.0 = Web 2.0 + semantics" !

Οι Γερμανοί φαίνεται ότι έχουν πάρει στα σοβαρά αυτή την ιστορία: ο CEO της SAP είπε ότι το “THESEUS θα παρέχει τη βάση για την επόμενη γενιά του internet, το internet των υπηρεσιών", ενώ ο διευθυντής του DFKI (το πιο γνωστό ερευνητικό κέντρο τεχνητής νοημοσύνης στη Γερμανία) δήλωσε ευθαρσώς: “το THESEUS είναι ο συνδυασμός των τάσεων πληροφορικής προς το Semantic Web και το Web 2.0, είναι δηλαδή το Web 3.0".

Δεν ξέρω τι θεωρούν οι Γερμανοί "Μινώταυρο του internet" , αλλά ο Θησέας τους έβαλε πλώρη να τον σκοτώσει!

• Σ' ότι αφορά τις διαφορές Ευρώπης-Αμερικής στη χρηματοδοτούμενη έρευνα αξίζει να δει κανείς να δει το άρθρο του Business Week για το Quaero και τo Theseus και τα postings στο blog τους.

Προς το Web 3.0?

Μπορεί το άρθρο για το Semantic Web που δημοσίευσε ο Tim Berners-Lee με τον Jim Hendler και τον Ora Lassila τον Μάη του 2001 στο Scientific American να περιγράφει σενάρια που είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό "επιστημονική φαντασία", έχει όμως οδηγήσει την επιστημονική και ερευνητική κοινότητα σε έναν αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη συστημάτων και εφαρμογών που θα εκμεταλλεύονται και θα επεξεργάζονται τις έννοιες (concepts) και το νόημα (semantics) που υπάρχουν ενσωματωμένα σε κάθε τεχνολογικό σύστημα.

Είναι όμως το semantic web μόνο ένα "παιχνίδι" για τον ακαδημαϊκό χώρο ή μπορεί να αποκτήσει ευρύτερες οικονομικές και επιχειρηματικές διαστάσεις;

Ο ίδιος ο Tim Berners-Lee σε ένα πρόσφατο video εξηγεί πως δουλεύει το Semantic Web και με ποιό τρόπο θα μετασχηματίσει τη χρήση και κατανόηση των δεδομένων.

Από την άλλη μεριά, πρόσφατα άρθρα δημοσιογράφων που παρακολουθούν τις τεχνολογικές εξελίξεις μιλούν για την έλευση του Web 3.0: ενός Web που εμπεριέχει ένα επίπεδο νοημοσύνης πάνω από τις υπάρχουσες σελίδες στο web και επιτρέπει στα συστήματα να αναπτύσσουν ικανότητες λογικής, αντίστοιχης με την ανθρώπινη.

Για παράδειγμα, ο John Markoff πέρσι τον Νοέμβρη στους New York Times στο άρθρο του "Entrepreneurs See a Web Guided by Common Sense" περιέγραψε το Web 3.0 σαν τον συνδυασμό του Web 2.0 με τις λειτουργικότητες του semantic web και ανίχνευσε πιθανές εφαρμογές σε επιχειρήσεις, ενώ ο Rachael King στο Business Week φέτος τον Απρίλιο στο άρθρο "Taming the World Wide Web" ήταν πιο συγκεκριμένος (και ίσως αισιόδοξος). Ο King περιγράφει πως η Kodak χρησιμοποιεί semantic web εργαλεία για να βοηθήσει τους πελάτες της να σορτάρουν πιό εύκολα συλλογές ψηφιακών φωτογραφιών, πως η NASA μπορεί να συσχετίσει επιστημονικά δεδομένα και χάρτες για καλλίτερες προσομοιώσεις της εξερεύνησης των πλανητών και πως η φαρμακευτική εταιρία Eli Lilly μπορεί να εξορύξει δεδομένα για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων.

Προς το Web 3.0... 4.0 ή 5.0;

Semantic Web, Web 3.0, ή μήπως 4.0 ή 5.0; Η συζήτηση για την εξέλιξη του Web έχει ανάψει για τα καλά!

Μερικά πρόσφατα παραδείγματα:

• τον Μάϊο στο διεθνές συνέδριο για το WWW, o Mor Naaman από το ερευνητικό τμήμα της Yahoo! ξεσήκωσε τους ακροατές σε ένα panel όταν ισχυρίστηκε ότι ο σημασιολογικός ιστός είναι νεκρός (βέβαια, μετά από μία εβδομάδα στο blog του, "μάζεψε" κάπως τα πράγματα λέγοντας "The Semantic Web is not dead; but the grand vision of “A Semantic Web” will not be achieved, despite Tim’s noble efforts. Instead, we will see the Emerging-Semantics Web").
  
• πριν δύο εβδομάδες, αναλυτές της Gartner στη συνάντηση του Gartner Web Innovation Summit στο Las Vegas δήλωσαν ότι το Web 3.0 δεν είναι τίποτε παραπάνω από ένα τερτίπι του μάρκετιγκ (Web 3.0 just a marketing ploy), παρότι ήταν οι ίδιοι που στο Emerging Technologies Hype Cycle για το 2006 θεωρούσαν ότι το semantic web μπορεί να έχει πολλά επιχειρηματικά οφέλη όπως μείωση του κόστους και βελτίωση της ποιότητας στη διαχείριση περιεχομένου, στην πρόσβαση στην πληροφορία, στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και στην ολοκλήρωση των δεδομένων.
  
• και μόλις την περασμένη εβδομάδα (24 Σεπτεμβρίου 2007), ο Nova Spivack (ένας από αυτούς που ανέπτυξαν την OWL - τη βασική γλώσσα ανάπτυξης οντολογιών στο semantic web, που είναι πλέον W3C standard) προκάλεσε τους αναλυτές της Gartner εξηγώντας στο blog του γιατί κάνουν λάθος ("Gartner is Wrong about Web 3.0").
• και έπεται συνέχεια ...
  

Σε κάθε περίπτωση, ο συνδυασμός των τεχνικών του semantic web, του Web 2.0 και της service-oriented αρχιτεκτονικής, καθώς και η ύπαρξη πολλών, ανοικτών και διασυνδεμένων δεδομένων - όπως αυτά που ευαγγελίζεται το WWW consortium στο Linking Open Data project - θα αλλάξουν τη μορφή του παγκόσμιου ιστού όπως τον ξέρουμε!

Το Web αλλάζει και είναι λάθος να περιορίζεται η συζήτηση στα release numbers που θα του δώσουμε.