Sex, money and Wikipedia

Μα τι γίνεται τελικά με το wisdom of the crowds?

Μετά από το πρώτο "χτύπημα" (όπου αποδείχτηκε ότι μόνο το crowd δεν συμμετέχει σε sites όπως η Wikipedia - δείτε το προηγούμενο post μου), έρχεται τώρα όλη η σκανδαλολογία της Wikipedia να φέρει και έναν αέρα "Ζαχοπουλιάδας" στο web 2.0 :-)

Απ΄ ότι φαίνεται λοιπόν ο συν-ιδρυτής της Wikipedia, ο Jimmy Wales (γνωστός και ως "Jimbo") είχε ερωτική σχέση με την πολιτικό (και πολύ γνωστή στα αμερικανικά media) Rachel Marsden.

To κακό - βεβαια - δεν είναι αυτό, αλλά το γεγονός ότι η σχέση τους είχε ιδιαίτερη επίπτωση και στα άρθρα της Wikipedia για την Marsden.

Συγχρόνως πληθαίνουν τα άρθρα που παρουσιάζουν την οργανωτική δομή της Wikipedia σαν μία κακή ιεραρχία, με φράξιες και γραφειοκρατία.

Τέλος (για να μην ξεχνάμε και το χρήμα!) ο Danny Wool, πρώην συντονιστής χρηματοδότησης του Wikimedia Foundation (στο οποίο ανήκει η Wikipedia), δημοσίευσε διάφορα αρνητικά σχόλια για τη χρηματο-οικονομική διαχείριση της Wikipedia στο blog του, με αποκορύφωμα το ότι η "περίεργη" χρήση των κεφαλαίων του Wikimedia Foundation σταμάτησε όταν πήραν πίσω την πιστωτική κάρτα από τον "Jimbo"!

Ισως τελικά να έχει δίκιο ο Seth Finkelstein που έγραψε στην Guardian ότι "Wikipedia fits a familiar pattern of idealism being vulnerable to exploitation".

Σε κάθε περίπτωση, εγώ πιστεύω ότι το ίδιο το crowd θα ξεκαθαρίσει το τοπίο! Εάν το μοντέλο της Wikipedia είναι προβληματικό θα βρεθεί άλλη προσέγγιση.

Ηδη, ένας από τους αρχικούς συν-ιδρυτές της Wikipedia, ο Larry Sanger, έχει ξεκινήσει το Citizendium, ενώ και η Google προωθεί το δικό της project με τον κωδικό “Knol” (από το “unit of knowledge”) στο οποίο οι content submitters θα μπορούν να ψηφίζουν για τα “best entries”.

Προσωπικά έχω εμπιστοσύνη στο οικοσύστημα του Internet!

Η σημασία της βαρύτητας

Εστω ότι αφήνετε ένα μήλο να πέσει στο φεγγάρι. Τι θα γίνει;

(α) το μήλο θα αιωρείται στο διάστημα

(β) το μήλο θα αιωρείται στο σημείο που το αφήσαμε

(γ) το μήλο θα πέσει κάτω.

Είναι αρκετά ενοχλητικό το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό των (αμερικανών τουλάχιστον) φοιτητών που ερωτήθηκαν απάντησαν (α) ή (β)!

Ισως περισσότερο ενοχλητική ήταν η συχνότερη απάντηση στην αμέσως επόμενη ερώτηση:

"Γιατί οι αστροναύτες δεν αιωρούνται στο διάστημα όταν είναι στο φεγγάρι;"

και η απάντηση:

"Επειδή φοράνε βαρειές μπότες"

Μοιάζει απίστευτο, είναι όμως ενδεικτικό του πόσο αγνοούμε βασικές επιστημονικές γνώσεις (που τις περισσότερες φορές αποτελούν γνώσεις σχολικού επιπέδου!)

Blogs, IPs και privacy

Με αφορμή την άρση του απόρρητου για το blog press-gr.blogspot.com αλλά και τις συζητήσεις για τη θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που θα διέπει τη λειτουργία των "ενημερωτικών" τουλάχιστον blogs, αξίζει να δει κανείς αναλυτικά τόσο το θέμα του privacy των IPs όσο και τη δυνατότητα να δίνονται από εταιρίες (όπως η Google) οι Internet Protocol διευθύνσεις ή να θεωρούνται προσωπικά δεδομένα.

Eνδιαφέρον έχει η σχετική ανάλυση στο Google Public Policy Blog αλλά και οι τοποθετήσεις δύο στελεχών της Google (του μηχανικού Matt Cutts και του νομικού συμβούλου Peter Fleischer) σε ένα blog των Νew York Times.

Σε κάθε περίπτωση (για να βλέπουμε και το θετικό του πράγματος), "τα blogs μπήκαν στο ελληνικό πάνθεον!" όπως λέει κι ο Στάθης!

Η Μicrosoft και το interoperability

Τελικά δεν ξέρω εάν η σημερινή "σημαντική" ανακοίνωση της Microsoft ήταν πραγματικά τόσο σημαντική.

Η Microsoft υπόσχεται να ανοίξει όλα τα πρωτόκολλα και τα interfaces των προγραμμάτων της ώστε να επιτρέψει τη διαλειτουργικότητα των προϊόντων της με άλλα συστήματα.

Μία ερμηνεία για αυτήν την κίνηση είναι το "παιχνίδι" που θα παιχτεί την επόμενη εβδομάδα, όταν το ISO θα πρέπει να πάρει απόφαση για τη αποδοχή (ή όχι) του Office Open XML (OOXML) document format της Microsoft σαν ISO standard.

Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Neelie Kroes σε αυτό το το "άνοιγμα" της Μicrosoft.

Σίγουρα πάντως οι τύποι της Samba θα μείνουν ευχαριστημένοι!

Η Δημοκρατία τον 21ο αιώνα

Φανταστείτε να μπορεί ο κάθε πολίτης να εκφράζει γνώμη για τον ετήσιο προϋπολογισμό του κράτους.

Επιστημονική φαντασία;

Όχι για τον Καναδά, όπου ο προϋπολογισμός του 2008 (απ΄όπου και η εικόνα) είναι ένα από τα πολλά θέματα που συζητούνται.

Η ανάγκη διασφάλισης της συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες λήψης απόφασης μπορεί να συγκριθεί με τη αντίστοιχη ανάγκη συμμετοχής των πελατών στη διαμόρφωση ενός καινούργιου προϊόντος. Η λέξη-κλειδί και στις δύο περιπτώσεις είναι η ίδια: engagement.

Και να ήταν μόνο ο Καναδάς...

Πριν απο λίγες μέρες κυκλοφόρησε ένα report του New Local Government Network της Αγγλίας που αναλύει τη χρησιμότητα των e-petitions στην τοπική αυτοδιοίκηση για την ενεργοποίηση των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες. Tα παραδείγματα που αναφέρονται περισσότερο είναι το (μάλλον αποτυχημένο) πρόγραμμα e-petitions της Downing Street, αλλά και το (σχετικά επιτυχημένο) του Scottish Parliament.

Ομως, φτάνει να κάνει κανείς post σε ένα online consultation (σαν του Καναδά), για να είναι πραγματικά "engaged";

Μάλλον όχι. Το βασικό θέμα είναι να μετασχηματιστούν όλες οι διαδικασίες αλληλεπίδρασης πολίτη-κράτους, έτσι ώστε αυτές οι συλλογικές δράσεις και η εξέλιξή τους να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του τελικού αποτελέσματος - της απόφασης που θα επηρεάζει όλους.

Βέβαια υπάρχουν δύο κρίσιμοι παράγοντες σε αυτή τη διαδικασία engagement: η εμπιστοσύνη (δείτε και την "εξίσωση" στη wikipedia) και η διάθεση του κράτους να "ακούσει".

Αντιγράφω από το site του Υπουργείου Οικονομικών του Καναδά (έτσι για να ζηλεύουμε...):

"Good planning starts with listening. Finance Canada consults with Canadians on issues large and small, enabling public input on policy options. The Department tries to ensure that as many people as possible – whether they represent businesses, groups with special interests or individual Canadians – get the opportunity to have their say."

Tέλος εποχής για τη Νetscape

Η Netscape περνάει από σήμερα στην ιστορία!

Θυμάστε το Navigator; Τον browser της Netscape; Οπως ανακοίνωσε η AOL από τα τέλη του 2007, σήμερα, 1η Φεβρουαρίου 2008, σταματά η υποστήριξη ενός σημαντικού browser, ή όπως γράφτηκε: η AOL σκοτώνει την Netscape!

Η άνοδος και η πτώση της Netscape αξίζει να γίνει case σε business school (ίσως να είναι ήδη - το Harvard Business School έχει ήδη cases για το ΙPO της Netscape αλλά και για τα πρώτα "μαθήματα" από την αγορά των browsers).

Οι "παλαιότεροι" (όχι υποχρεωτικά τόσο παλιοί όσο εγώ :-) μάλλον μπήκατε στο κόσμο του web με την Netscape - στην αρχή με το Mosaic και μετά με το Navigator που μπορεί να θεωρηθεί το πρώτο παράδειγμα open source development στο Ιντερνετ.

Βέβαια, η Netscape έγινε γνωστή στους περισσότερους αρχικά λόγω της εξαγοράς της από την AOL το 1998 και μετά λόγω της δικαστικής διαμάχης με τη Microsoft, όταν η τελευταία αποφάσισε to 2002 να δίνει τον Internet Explorer δωρεάν μαζί με το λειτουργικό σύστημα των Windows.

Οι λόγοι της πτώσης της Netscape είναι μάλλον περισσότερο σύνθετοι από την σχετικά απλοποιημένη version σύμφωνα με την οποία η Netscape ήταν ένα από τα θύματα της μονοπωλιακής δύναμης της Microsoft.

Ενδεικτικό αντιπαράδειγμα είναι η επικράτηση του Firefox της Mozilla (το προσωπικό μου favourite) σαν εναλλακτική λύση στον Explorer. To Firefox αποτελεί πολύ καλό δείγμα εφαρμογής στην εποχή του Web 2.0 (είναι open source, δωρεάν, υποστηρίζει τη συνεργατική ανάπτυξη, κλπ) που δημιουργήθηκε από τις "στάχτες" της τεχνολογίας της Netscape και συνεχίζει να παράγει καινοτόμες ιδέες και προϊόντα, όπως το Prism και το Weave. Και βέβαια, η περίπτωσή του συνεχίζει να ελκύει το ενδιαφέρον των συμβούλων (δείτε το πρόσφατο άρθρο της ΜcKinsey).

Σε κάθε περίπτωση, ίσως η σημερινή μέρα αξίζει να χαρακτηρίζεται στην ιστορία του web ως το τέλος μιάς εποχής.

Update: Τελικά, σίγουρα θα είναι σημαντική αυτή η μέρα! Πιθανόν σαν αρχή μιας νέας εποχής, παρά σαν το τέλος μιας άλλης. Προφανώς αναφέρομαι στη σημερινή ανακοίνωση της Μicrosoft ότι δίνει $44.6 δις δολάρια για την εξαγορά της Yahoo! Ιδωμεν...

Open source, open ideas

Δύο πρόσφατα νέα για το open source που μου τράβηξαν το ενδιαφέρον:

H Sun Microsystems θα δώσει 1 εκ. δολλάρια ($800m μετρητά και $200m σε μετοχές) για να αγοράσει την MySQL, την γνωστή εταιρία που αναπτύσσει την ομώνυμη open source βάση δεδομένων. Η ανάλυση των λόγων για την εξαγορά, όπως αποτυπώνονται στο blog του Jonathan Schwartz, CEO της Sun, έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τον Schwartz ή εξαγορά της MySQL θα είναι το πλέον σημαντικό γεγονός στην ιστορία της Sun!

Tο δεύτερο νέο αφορά ένα από τα πιο γνωστά βιβλία για το open source: The Future of Ideas του Lawrence Lessig. Ο Lessig ανακοίνωσε πριν από τρεις μέρες στο blog του, ότι το βιβλίο είναι διαθέσιμο για download.

Αντε... κι άλλα τέτοια!

Πόσο "δικτυωμένοι" είμαστε;

Διάβαζα πρόσφατα το Global Information Technology Report που ετοίμασε το World Economic Forum και το INSEAD. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι η Δανία είναι πρώτη στο networked readiness σε μία λίστα απο 122 χώρες, με ονόματα όπως η Σουηδία, η Σιγκαπούρη, η Φινλανδία, οι ΗΠΑ και η Αγγλία να ακολουθούν (το NRI - Networked Readiness Index - μετρά την τάση των χώρών να εκμεταλλευθούν τις ευκαιρίες των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών για οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα).

Οι λόγοι για την πρωτιά μιας μικρής χώρας σαν τη Δανία;

Σύμφωνα με τον φίλο και καθηγητή του Insead Soumitra Dutta (που ήταν επιστημονικός υπεύθυνος της μελέτης) πρώτος στη σειρά των κρίσιμων παραγόντων είναι οι επενδύσεις στην εκπαίδευση. Η Δανία είναι 5η στον κόσμο σε ότι αφορά την ποιότητα της εκπαίδευσης και 6η σε ότι αφορά τα ποσοστά πρόσβασης των σχολείων στο Internet. Δεύτερον, η Δανία, αλλά και οι άλλες Σκανδιναβικές χώρες, είναι ανοικτές οικονομίες που προσπαθούν συνεχώς να διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα - π.χ. η Δανία είναι 3η στον κόσμο σε ότι αφορά την ταχύτητα δημιουργίας μιας νέας εταιρίας. Τρίτος σημαντικός παράγοντας είναι η έμφαση που δίνει το κράτος στην αντιμετώπιση της τεχνολογίας σαν κρίσιμου καταλύτη στην ανάπτυξη, π.χ. στον δείκτη του e-government readiness η Δανία κατατάσσεται 2η στον κόσμο.

Αρα, σύμφωνα με τον Dutta, αυτά που χρειάζονται είναι: προώθηση της τεχνολογίας από το κράτος, υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και ανοικτό θεσμικό περιβάλλον.

(H απάντηση στο ερώτημα του τίτλου για την Ελλάδα είναι ότι είμαστε στην 48η θέση).

H Intel και το laptop των $100

Το OLPC (One Laptop Per Child) project (γνωστό και σαν laptop των $100) είναι η πρωτοβουλία που ξεκίνησε ο Nicholas Negroponte για τη δημιουργία ενός φτηνού δικτυωμένου laptop για τα παιδιά των αναπτυσσόμενων χωρών.

Η πρόσφατη είδηση ότι η Intel αποχώρησε από το OLPC έκανε αίσθηση σε όσους παρακολουθούν την εξέλιξη αυτού του έργου, αλλά ήταν μάλλον αναμενόμενη!

Η θέση της Intel για την αποχώρησή της ήταν επίσης αναμενόμενη για μια μεγάλη εμπορική εταιρία.

Βέβαια, αμέσως μετά την ανακοίνωση της Intel το OLPC διατύπωσε τις δικές του ενστάσεις για τη γενικότερη συμμετοχή της (μην ξεχνάτε ότι η Intel έχει τη δική της προσέγγιση για την ανάπτυξη φθηνών υπολογιστών με το ClassmatePC).

Φαίνεται ότι οι προβληματισμοί που είχε διατυπώσει ο David Kirkpatrick σε ένα άρθρο πέρσι τον Απρίλιο στο Fortune για την έλλειψη συνεργειών μεταξύ της Intel και του OLPC (πολύ πριν ξεκινήσει η συνεργασία τους) ήταν απόλυτα σωστοί. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την συνέντευξη του Negroponte στον Kirkpatrick την περασμένη εβδομάδα μετά την αποχώρηση της Intel.

Τα αφηνιασμένα έργα e-government

Πέρασαν περισσότερα από είκοσι χρόνια απο τότε που άκουσα για πρώτη φορά για "αφηνιασμένα έργα πληροφορικής". Τα runaway IT projects είναι αυτά που ξεφεύγουν από τον έλεγχο και ξεπερνούν κατα πολύ τον προϋπολογισμό τους, το χρονικό πρόγραμμά τους ή και τα δύο!

Στις αρχές της δεκαετίας του 90 τα runaway projects ήταν από τα πιο συνηθισμένα θέματα έρευνας και συζήτησης στο χώρο της πληροφορικής. Είχε προηγηθεί η κλασσική δημοσίευση του Barry Boehm για το Top 10 στα Industrial Software Metrics (που δημοσιεύθηκε στο IEEE Software το 1987), ενώ δεν είχε δημοσιευθεί ακόμη η μεθοδολογία για την αξιολόγηση του ρίσκου των εργων πληροφορικής (Software Risk Evaluation) από το Software Engineering Institute του Carnegie Mellon University.

Θα μου πείτε, τι μ' έπιασε και τα θυμήθηκα όλ' αυτά;

Η αφορμή ήταν ένα άρθρο που δημοσίευσε σήμερα η Guardian με τίτλο: Not fit for purpose: £2bn cost of government's IT blunders. Το άρθρο υπολογίζει σε 2 δις λίρες το κόστος για τον Βρεττανό φορολογούμενο των έργων e-government που δεν ολοκληρώθηκαν στην Αγγλία από το 2000 και μετά.

Αραγε πόσο είναι το αντίστοιχο κόστος για τον Ελληνα φορολογούμενο;

Η μήπως δεν θα έπρεπε να κάνω τέτοιες σκέψεις σε μια χώρα που το online sophistication και το online availability των δημόσιων υπηρεσιών (σύμφωνα με μελέτες για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) είναι πολύ κάτω του μέσου Ευρωπαϊκού όρου;

Ψηφιακά ίχνη

Το Internet and American Life project δημοσίευσε πρόσφατα (16 Δεκ) ένα νέο report με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όλους εμάς που έχουμε "στενή" σχέση με το internet.

Το report έχει τίτλο "Digital Footprints: Online identity management and search in the age of transparency" και εξετάζει τη σχέση που έχουμε με τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες online για εμάς τους ίδους (τι βγάζει το Google εάν ψάξουμε με το όνομά μας; τι πληροφορίες υπάρχουν διαθέσιμες για μας online;).

Τα ερωτήματα είναι πολλά και σημαντικά: Πως αλλάζει η φύση της προσωπικής πληροφορίας στην εποχή του Web 2.0; Πόσο ενήμεροι είναι οι χρήστες του internet για τα ψηφιακά ίχνη που αφήνουν; Π.χ. 47% των χρηστών που ερωτήθηκαν έχουν ψάξει για πληροφορίες που αφορούν τον εαυτό τους online - πρίν από 5 χρόνια το ποσοστό αυτό ήταν μόλις 22%. Ομως μόλις το 3% από αυτούς τους χρήστες κάνουν αυτό το search συστηματικά.

Σύμφωνα με το report, οι περισσότεροι χρήστες του internet δεν ενδιαφέρονται για την ποσότητα πληροφορίας που είναι διαθέσιμη γι' αυτούς online και δεν σκοπεύουν να πάρουν μέτρα για να την περιορίσουν!

Το Web 2.0 και τα social networks οδηγούν σε κατακόρυφη αύξηση της πληροφορίας που είναι διαθέσιμη για μας online.

Αυτή η τάση πρέπει σίγουρα να μας προβληματίσει για το ποιά είναι η ψηφιακή μας ταυτότητα...

Η επιστήμη του Web

Εαν νομίζετε ότι στο διπλανό σχήμα απεικονίζονται τυχαία πολλές και ετερόκλητες επιστήμες (μαθηματικά, κοινωνιολογία, επιστήμη των υπολογιστών, οικονομικά, βιολογία, ψυχολογία, κλπ) κάνετε λάθος!

Το σχήμα αυτό είναι η αναπαράσταση των βασικών συστατικών της επιστήμης του web (web science).

To web science είναι ένα μια ερευνητική πρωτοβουλία που ξεκίνησε από το γνωστό CSAIL ( Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory) του MIT και το School of Electronics and Computer Science του Πανεπιστημίου του Southampton. Γνωστό ώς και WSRI (Web Science Research Initiative) το web science στοχεύει στη παραγωγή θεμελιώδους έρευνας για το μελλοντική μορφή και χρήση του World Wide Web.

Και μόνο τα ονόματα των τεσσάρων ιδρυτών φτάνουν για να πείσουν για τη σοβαρότητα του εγχειρήματος: Tim Berners-Lee (ο "εφευρέτης" του Web), Wendy Hall, Nigel Shadbolt και Danny Weitzner.

Στην ιδρυτική διακήρυξη του web science είναι σαφές ότι η χρήση του όρου "επιστήμη" γίνεται με δύο οπτικές γωνίες:

• με την οπτική γωνία των φυσικών και βιολογικών επιστημών μπορεί κανείς να αναλύσει τον φυσικό κόσμο για να βρει μικροσκοπικούς κανόνες και να τους ανάγει μακροσκοπικά ώστε να βγάλει συμπεράσματα συμπεριφοράς, ενώ
  
• με την οπτική γωνία της επιστήμης των υπολογιστών μπορεί κανείς να αναπτύξει νέες γλώσσες και αλγορίθμους για να παράγει καινοτόμες συμπεριφορές στον υπολογιστή.

Η επιστήμη του web στοχεύει στο συνδυασμό τους με σκοπό την κατανόηση της βαθύτερης δομής και κοινωνικής χρήσης του Web αλλά και την αλλαγή της ίδιας της μορφής του Web.

Το web δεν είναι παρά ένας πληροφοριακός χώρος που δημιουργήθηκε με βάση συγκεκριμένες γλώσσες και πρωτόκολλα. Δεδομένου, όμως, ότι οι σελίδες στο web και οι σύνδεσμοι μεταξύ τους δημιουργούνται από ανθρώπινα όντα, οι αλληλεπιδράσεις τους δημιουργούν πρότυπα και υποδείγματα που, με τη σειρά τους, υπόκεινται σε κοινωνικές συμβάσεις και κανόνες.

Συνεπώς το web science δεν μπορεί παρά να είναι δια-πειθαρχικό (interdisciplinary).

Ενδιαφέρον;

Δείτε μια συνέντευξη του Tim Berners-Lee στο BBC, μια παρουσίαση που έκανε, αλλά, εάν σας άνοιξε η όρεξη, η καλύτερη πηγή είναι το άρθρο "A Framework for Web Science" στο περιοδικό Foundations and Trends in Web Science.

Το σύστημα του Web είναι μεγάλο και πολύπλοκο - είμαι σίγουρος ότι το web science θα μας βοηθήσει να μάθουμε περισσότερα για το Web και τις επιπτώσεις του στην κοινωνία.

Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και ΟΗΕ

Τον Ιούνιο ήμουν προσκεκλημένος ομιλητής του ΟΗΕ στο πλαίσιο του 7th Global Forum on
Reinventing Government.

Δεν μίλησα στο κυρίως συνέδριο (εκεί είναι συνήθως προσκεκλημένοι μόνο πρωθυπουργοί, υπουργοί, κλπ. και όχι ακαδημαϊκοί και ερευνητές :-), αλλά σε ένα από τα workshops και συγκεκριμένα στο workshop Managing Knowledge to Build Trust in Government.

Μίλησα με θέμα τη χρήση τη χρήση τεχνολογιών σημασιολογικού ιστού για τη διαχείριση γνώσης στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση (ένα θέμα που πιστεύω ότι έχει όχι μόνο ερευνητικό αλλά και πρακτικό ενδιαφέρον) - η παρουσίαση είναι διαθέσιμη στο site του workshop.

Ποιό είναι το πρόβλημα;

Το μεγαλύτερο ποσοστό των στελεχών δημόσιων οργανισμών από την Αφρική και την Ασία που συμμετείχαν στη συζήτηση μετά τις παρουσιάσεις έφεραν σαν θέμα την μη ικανοποιητική τηλεπικοινωνιακή υποδομή στις χώρες τους και τον πιθανό ρόλο του ΟΗΕ.

Αμα δεν έχεις στοιχειώδη πρόσβαση στο web τι να σου κάνει το semantic web;

:-(